ضبط گفتار

آخرین بروز رسانی در:

ضبط موسیقی جالب است اما ضبط گفتار و کلام منبع درآمد اصلی تهیه کنندگان برای بسیاری از استودیو های صدا می باشد کلام یک عنصر صوتی مهم در فیلم های تجاری و تبلیغاتی مستند نمایش برنامه‌های آموزشی و کتاب‌های نواری است

 پایداری

یکی از مهمترین کیفیت های ضبط کلام پایداری آن است بدین معنی که کیفیت تن صدا ، سطح صدا ، نواک و ضرب آهنگ کلام در حین ضبط نباید تغییر کند (به جز مواردی که به خاطر تاثیرات هنری مطلوب باشد). چرا این امر از اهمیت زیادی برخوردار است؟ چون اغلب ، گفتار نهایی از برداشت های صوتی ضبط شده در روزهای مختلف فراهم می گردد پس کیفیت برداشت های صوتی باید با یکدیگر تطبیق داشته باشند در غیر این صورت در حین پخش تغییرات ناهنجار کیفیت را می شنوید .معمولاً نوار کامل به یکباره و در یک جلسه ضبط شده و نسخه ای از آن برای تهیه کننده اصلی ارسال می‌شود تا خطاها معین شوند پس از دریافت اصلاحات شما به گوینده تلفن زده و از بین می خواهید برای ضبط مجدد جملات و پاراگراف های اشتباه به استودیو بیاید سپس قسمت های اصلاح شده در ضبط اولیه تدوین می گردد اگر صدای قسمتهای جدید با صدای اصلی تطبیق نداشته باشد برنامه تدوین شده شبیه صدای با برداشت واحد نخواهد بود پس هرگاه صدای گوینده را ضبط می کنید نیاز دارید تنظیمات انجام شده در حین ضبط اولیه را دقیقاً تکرار نمایید.

چندین عامل می تواند از یک جلسه ضبط استودیویی دو جلسه بعدی تغییر نماید:

سطح ضبط نوع و مکان میکروفون، حالت قرار گرفتن صفحات متن برنامه ،موقعیت قرار گرفتن گوینده، همسان‌سازی ،کاهنده نویز و حتی خود صدای گوینده. با یادداشت برداری تنظیمات انجام شده در حین ضبط اولیه می توانید عامل های فوق را ثابت نگه دارید.

نوع میکروفون استفاده شده وضعیت کلیدهای آن و موقعیت و فاصله اش از گوینده را یادداشت کنید .همچنین را همسان سازی یا کاهنده نویز مورد استفاده را یادداشت کنید. برای کاهش تعداد عامل های متغیر می‌توانیم ضبط را بدون استفاده از همسان‌سازی انجام دهید. با به‌کارگیری تنظیمات استاندارد می توانید صدای قابل پیش‌بینی را ضبط نمایید

میکروفونها :

معمولا برای ضبط گفتاری یکی از سه نوع میکروفون های زیر به کار می رود

-میکروفون خازنی کاردیویید با پاسخ فرکانسی یکنواخت

-میکروفون دینامیکی نوعmultiple-d

– میکروفون خازنی یقه ای با کیفیت بالا

میکروفون خازنی کاردیویید صدایی با شکوه و ارزشمند را که در بردارد دربردارنده فرکانس های پایین تنومند و جزئیات فرکانس بالاست فراهم می‌آورد. متاسفانه پاسخ فرکانس پایین این میکروفون با تغییر فاصله گویند تغییر می‌کند. هرچه گوینده میکروفون نزدیک‌تر باشد صدا بم تر ضبط می‌شود اگر گوینده بتواند فاصله خود با میکروفون را ثابت نگه دارند کیفیت تن کلان تغییر نخواهد کرد. این افزایش دامنه فرکانس های پایین به خاطر نزدیک بودن میکروفون پدیده مجاورت در میکروفون های یک جهتی نوع         single-d رخ می‌دهد. میکروفون multiple-d برای جبران پدیده مجاورت طراحی شده است و دامنه فرکانس های پایین آن تغییرفاصله خیلی کم تغییر می‌کند. در میکروفون single-d مانند میکروفون EV RE_20 حفره ها یا شکاف ها در بدنه میکروفون قرار دارند .به عنوان جایگزین می‌توانید از میکروفون تمام جهتی که پدیده مجاورت را ندارد استفاده کنید‌. انتخاب دیگری که برای ضبط گفتار کمتر رایج است میکروفون یقه ای می باشد. این میکروفون کوچک بوده مانند میکروفون هایی که گویندگان خبر تلویزیون استفاده می‌کنند و به کرات یا پیراهن گوینده متصل می شوند .انواع عالی این میکروفون ها حدود ۲۰۰ دلار قیمت دارند اگر برای خرید این میکروفون ها هزینه اندکی را در نظر بگیرید کیفیت صدا لطمه خواهد دید.حتی با کاربرد نوع خوبه چنین میکروفون های صدا به اندازه یک میکروفون رایج استودیوی طبیعی نیست. میکروفون‌های یقه‌ای برای تصویربرداری ویدیویی که باید میکروفون ناپیدا باشد کارایی خوبی دارد .این میکروفون ها در ضبط گفتار دارای برخی مزایای هستند .از آنجا که میکروفون بگویند متصل است فاصله آن با دهان گویند ثابت می‌ماند که این امر به ثبات و پایداری صدا کمک می‌کند و صدای تنفس گوینده شنیده نمی‌شود مگر اینکه گوینده از بینی بازدم کند.

اگر گوینده به آرام بنشیند نویز حاصل از کابل مشکلی نخواهد بود ،هر چند اگر سر گویند به سمت بالا و پایین حرکت کند صدا شفاف تر و گرفته تر میشود.

جایگذاری میکروفون:

وقتی میکروفون را برای صدابرداری انتخاب کردید آن را در فواصل گوناگون از دهان گوینده قرار داده تا بهترین کیفیت صدا را بشنوید .فاصله معمول ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر است .اگر میکروفن خیلی دور باشد پس آوایی بیشتری از اتاق شنیده خواهد شد .به طور کلی هنگام ضبط گفتار روی فیلم نمی‌خواهیم پس اوایی اتاق شنیده شود اگر میکروفون خیلی نزدیک باشد سر و صدای زائد حرکات لب و زبان شنیده خواهد شد و سطح صوت با حرکت گوینده تغییر خواهد نمود. بنابراین برای قرار دادن این میکروفون فاصله ای قابل قبول از دهان گوینده را پیدا کرده و آن را ثابت نگه داریم.

در برخی از استادیو ها با یک خط کش فاصله میکروفون را تنظیم می‌کنند .گویند می‌تواند فاصله خود با میکروفون را خود اندازه گیری و تنظیم نماید .برای این کار از گوینده بخواهید انگشتان دست خود را از هم باز کند و انگشت شصت را روی دهان و انگشت کوچک روی میکروفون بگذارد .

در ضبط نمایش حفظ فاصله ثابت میکروفن کمتر بحرانی است و هنرپیشگان اغلب فاصله خود را با میکروفن برای ایجاد اثرات ویژه صوتی تغییر بعد صدا م تغییر می دهند. میکروفون باید طوری قرار گیرد که از نویز تنفس پیشگیری شود این نویز به  پ زدن شهرت دارد. وقتی فردی کلماتی را تلفظ می کند که در بر دارنده ی پ،د،ب باشند توده ای از هوا متلاطم از دهان وی خارج می شود. اگر این توده هوا به دیافراگم میکروفن برسد صدای پوپ یا تلپ  پ زدن شنیده خواهد شد. از آنجایی که توده‌ی هوا متلاطم خارج شده از دهان از زاویه‌ای باریک به بیرون می‌جهد می توان به وسیله گذاشتن میکروفون در بالای دهان و هم سطح با چشمها از پ زدن پیشگیری کرد همچنین گذاشتن فیلتر بادگیر اسفنجی بر روی میکروفن و یا استفاده از پرده های بادگیر دیسکی بر روی یک گیره متصل به پایه میکروفون به پیشگیری از پ زدن کمک می‌کند .

برای اجتناب از لرزش‌های میز میکروفون را روی یک پایه ایستاده نصب کرده و پایه روی کف استودیو قرار دهید همچنین می توانید از یک لرزه گیر مخصوص استفاده نمایید برای جذب اصوات اضافی سطح میز با پای ای را که متن برنامه روی آن قرار دارد با نمد یا اسفنج فشرده بپوشانید. بهترین محل برای قرار گرفتن میکروفون یقه ای در فاصله ۲۰ سانتی‌متری زیرچانه گوینده است برای پیشگیری از نویز های حاصل از تماس کابل میکروفون آن را به پیراهن و گوینده متصل و ثابت نمایید سعی کنیم میکروفون با لباس پوشانده نشود در غیر اینصورت صدا خفه خواهد شد.

تقلیل انعکاسات صوتی :

کاغذهای متن برنامه را چنان زاویه دهید که میکروفون انعکاسات صدا از آنها را دریافت نکند .این انعکاسات با صدا مستقیم ‌گوینده در میکروفون ترکیب شده و باعث تداخل فاز می‌شود در نتیجه کیفیت تن  صدا رنگ‌آمیزی و فیلتری شده و با حرکات گوینده تغییر می کند.

شکل ۱-۱۵ و ۲-۱۵ روش های درست و نادرست قرار دادن کاغذهای متن برنامه را نشان می‌دهند در شکل الف ۱-۱۵ صدا از کاغذ متن منعکس شده و به داخل میکروفون می‌رسد اما در شکل ب ۲-۱۵ کاغذهای متن به طور عمودی تری قرار داده شده‌اند و انعکاسات از میکروفون دور می‌شوند .

soundco.ir-1

شکل ۱-۱۵ زاویه دادن به پایه نگهدارنده کاغذ های متن برای اجتناب از ورودی انعکاسات به میکروفون

    در شکل الف ۲-۱۵ صدا به داخل میکروفون یقه ای منعکس می شود اما در شکل ب ۲-۱۵ کاغذهای متن به طور افقی تر قرار گرفته اند تا از بروز انعکاسات صوتی زائد جلوگیری شود اگر به طور همزمان صدای بیش از یک گوینده را ضبط می کنید آنها را در فاصله حداقل ۱۲۰ سانتی متری از هم بنشانید تا از بروز تداخل الفاظ بین میکروفون ها پیشگیری شود .

soundco.ir-2

شکل ۲-۱۵ برای اجتناب از ورود انعکاسات صوتی به میکروفون یقه ای به کاغذهای متن زاویه دهید

کاهش دامنه از اصوات صفیری :

اصوات صفری حروفی همچون س .و . ش  باید تحت کنترل باشد در غیر اینصورت دامنه آنها بیش از حد تقویت می‌شود به آن سه زدن یاش زدن می گویند این اصوات فرکانس های بالای پرقدرتی در محدوده ۵ تا ۱۰ کیلوهرتز دارند و می‌توانند نوارهای کاست را در هنگام تکثیر اشباع سازند اگر نیاز به کاهش دامنه اصوات صفیری بوده از میکروفون با پاسخ فرکانسی یکنواخت استفاده کنید و سمت ناشنوای آن را به طرف دهان گوینده قرار داده یا  یا دامنه فرکانس های حد فاصل ۵ تا ۱۰ کیلو هرتز را با همسان‌ساز اندکی کاهش دهید .

راه حل بهتر استفاده از پردازشگر de-esserاست. این پردازشگر دامنه اصوات صفیری را بدون تاثیر گذاشتن روی کیفیت فرکانسی کاهش می‌دهد پردازشگر de-esser فشرده کننده‌ای است که قبل از فشرده کنندگی فرکانس های بالا را تقویت و پس از فشرده کنندگی فرکانس های بالا را به طور مکمل تضعیف می‌کند به این ترتیب تنها فرکانس های بالایی اصوات صفیری که دامنه زیادی دارند فشرده می‌شوند.

هنگام ضبط:

یک  صندلی ثابت و راحت و پشتی دار به گوینده اختصاص دهید تا از تحرک وی جلوگیری شود از گوینده بخواهید که تا حد ممکن کم تر حرکت کند و بر روی میز خم نشود اگر سر گوینده حرکت کند کیفیت تن صدا تغییر خواهد کرد. چرا؟ زیرا فرکانس های پایین در تمام جهات منتشر می‌شوند اما فرکانس‌های بالا غالباً در جهت مستقیم انتشار می‌یابند بنابراین اگر سر گوینده در حین صحبت کردن حرکت کند فرکانس‌های بالا اصواتی همچون س ممکن است وارد میکروفون نشوند.

فرض کنید برای صدابرداری گفتاری که از روی متن خوانده می‌شود آماده شده اید گوینده در فاصله مناسب از میکروفون نشسته است و متن و برنامه روی یک پایه مخصوص قرار داده شده است گوینده گوشه‌های پایین کاغذ متن برنامه را تا زده تا بدون سر و صدا جابجا شوند نسخه دیگری از متن برنامه در اختیار شماست تا نقاط تدوین را بر روی آن علامت گذاری کنید این نقاط جایی هستند که گوینده یک جمله را به اشتباه می خواند .

پس از کنترل سطح صدای گوینده ضبط را شروع کنید گوینده متن برنامه را می‌خواند و شما گفتار وی را به وسیله متن مشابهی که نزدتان است دنبال می کنید و نقاط تدوین را با یک قلم علامت گذاری می نمایید فقط هنگام ضبط صدا را متوقف کنید که اشتباهی رخ دهد اگر گوینده کلمه ای را به اشتباه خواند و یا صدای کاغذ ایجاد شد از گوینده بخواهید تمام جمله را از اول خواند گویند نباید سعی بر تصحیح خطا در میانه یک جمله داشته باشد زیرا انجام تدوین در میان یک جمله ممکن است سبب غیرطبیعی شدن صدا شود اما اگر ترمیم در بین جملات انجام گیرد نقاط تدوین آشکار نخواهند شد .

soundco.ir-3

شکل ۳-۱۵ یک متن برنامه را با نقاط تدوین علامت گذاری شده نشان می‌دهند . تهیه‌کننده به جای علامت گذاری کلماتی که اشتباه خوانده شده‌اند شروع جمله ای که کلمه اشتباه در آن است را علامت گذاری می کند. این علائم مشابه نقاط تدوین روی نوار هستند دو علامت در ابتدای جمله دو خط مورب نشان دهنده برداشت دوم است.

 

 

 

مطالب فوق تماما در گروه فنی مهندسی شرکت پیشتاازان صدای نقش جهان وارد کننده رسمی برند soundco ایجاد شده است و کلیه حقوق مطالب آموزشی این درگاه متعلق به مالکیت حقیقی آن می باشد.

مطالب مرتبط

soundco.ir
STD 700 DK
امپدانس
decibel
Untitled-8
Untitled-6

دیدگاهی بنویسید

15 − هشت =

بالا